Onderbouwing

Wat zegt de wetenschap?

De vormen die we bij YogaLink beoefenen zijn onderzocht in peer-reviewed studies, waaronder gerandomiseerde studies (RCT’s) en meta-analyses.

Yin Yoga

Yin Yoga is een rustige, meditatieve yogavorm waarin houdingen enkele minuten worden vastgehouden. Het is inmiddels in meerdere gerandomiseerde studies onderzocht: vooral op stress, angst en slaap, en recenter ook op mobiliteit, flexibiliteit en het bindweefsel (fascia). Daarmee is het van de vormen op deze pagina de best onderzochte yogavorm.

Bewezen effecten

Significant minder angst, ook de acute (situationele) angst
Significant minder stress en piekeren, tot maanden na afloop
Significant meer bewuste aandacht voor het hier-en-nu (mindfulness)
Significant minder slaapproblemen
Meetbare daling van het stresshormoon adrenomedulline in het bloed
Significant betere mobiliteit, flexibiliteit en balans
Minder stijfheid in het diepe bindweefsel (fascia)

De onderzoeken

Gerandomiseerde studie (RCT)

In deze gerandomiseerde studie onder gestreste volwassenen lieten de Yin Yoga-groepen na vijf weken significant minder angst (p ≤ 0,002) en minder slaapproblemen (p ≤ 0,003) zien dan de controlegroep, samen met een significante daling van het stresshormoon adrenomedulline in het bloed (p < 0,001). In de groep die Yin Yoga met mindfulness combineerde daalden ook de depressie- (p = 0,02) en stressklachten (p = 0,01) significant.

Daukantaitė D, Tellhed U, Maddux RE, Svensson T, Melander O

PLOS One, 2018 · doi:10.1371/journal.pone.0200518

Lees de studie
Gerandomiseerde studie (RCT)

Gestreste jongvolwassenen volgden vijf weken lang het YOMI-programma, waarin Yin Yoga wordt gecombineerd met mindfulness en psycho-educatie. Vergeleken met de controlegroep daalden de ervaren stress en het piekeren significant en nam de mindfulness significant toe, met matige tot grote effectgroottes. Deze verbeteringen waren vijf weken na afloop nog steeds aanwezig.

Hylander F, Johansson M, Daukantaitė D, Ruggeri K

Anxiety, Stress & Coping, 2017 · doi:10.1080/10615806.2017.1301189

Lees de studie
Gerandomiseerde studie (RCT)

Tijdens de COVID-19-pandemie volgden 48 vrouwen tien weken lang online Yin Yoga. De situationele angst (state anxiety) daalde significant ten opzichte van de controlegroep (p = 0,004), en ook direct na elke afzonderlijke les nam de acute angst significant af (p < 0,001). De meer stabiele 'aard-angst' (trait anxiety) daalde wel in de yogagroep, maar het verschil met de controlegroep was niet significant.

Somere K, Munkevics M, Krams R, Rača G, Luoto S, Krams I

Frontiers in Psychiatry, 2024 · doi:10.3389/fpsyt.2024.1345455

Lees de studie
Gerandomiseerde studie (RCT) · kleine steekproef

In deze enkelblinde gerandomiseerde studie deden 24 gezonde vrouwen zes weken Yin Yoga. De yogagroep verbeterde significant in functionele mobiliteit (Timed Up and Go), flexibiliteit (Sit and Reach) en balans, en in angst- en stemmingsklachten. Op de ademhalings- en longfunctie was er geen effect, wat past bij het idee dat de winst vooral in het bindweefsel en het zenuwstelsel zit en niet cardiovasculair is.

Doymaz F, Azim D, Akgöl AC, Okudan B, Atıcı E, Özkeskin M

Journal of Orthopedics Research and Rehabilitation, 2025

Lees de studie
Gerandomiseerde studie (RCT) · statisch rekken

Yin Yoga bestaat uit langgehouden, statische rekken. In deze gerandomiseerde studie verlaagde juist statisch rekken de stijfheid van de diepe fascia (bindweefsel) significant (p < 0,001), terwijl dynamisch, bewegend rekken dat níét deed. Het is het eerste onderzoek dat een direct, meetbaar effect van rekken op de fascia aantoont. Let op: het ging om statisch rekken in het algemeen, niet om een compleet Yin Yoga-programma, en om een direct (acuut) effect na één sessie.

Warneke K, Rabitsch T, Dobert P, Wilke J

European Journal of Applied Physiology, 2024 · doi:10.1007/s00421-024-05495-2

Lees de studie
Pilotstudie (zonder controlegroep)

Twintig docenten en studenten farmacie volgden zes weken wekelijks Yin Yoga met meditatie. Hun angst- en stressscores daalden significant en hun mindfulness nam significant toe, en die verbeteringen hielden aan tot drie en zelfs zes maanden na afloop. Let op: dit was een kleine pilotstudie zonder controlegroep, dus zwakker bewijs dan een gerandomiseerde studie.

Lemay V, Hoolahan J, Buchanan A

Journal of the American Pharmacists Association, 2021 · doi:10.1016/j.japh.2021.05.008

Lees de studie

Restorative Yoga

Restorative Yoga draait volledig om ondersteunde ontspanning met bolsters, dekens en blokken. Het onderzoek keek naar mensen met borstkanker en het metabool syndroom, naar geneeskundestudenten, en naar het effect van diepe ontspanning op het zenuwstelsel.

Bewezen effecten

Significant betere mentale gezondheid
Significant minder depressieve klachten
Significant meer positieve emoties en ervaren zingeving
Significant meer energie / vitaliteit
Significant meer ervaren ontspanning
Meetbaar diepere parasympathische ontspanning (hogere hartslagvariabiliteit)

De onderzoeken

Gerandomiseerde pilotstudie

Bij vrouwen die behandeld werden voor borstkanker gaf Restorative Yoga, vergeleken met een controlegroep, een significant betere mentale gezondheid (p = 0,004), minder depressieve klachten (p = 0,03), meer positieve emoties (p = 0,01) en een sterker gevoel van innerlijke rust en zingeving (p < 0,001).

Danhauer SC, Mihalko SL, Russell GB, et al.

Psycho-Oncology, 2009 · doi:10.1002/pon.1503

Lees de studie
Gerandomiseerde pilotstudie

In een gerandomiseerde pilotstudie bij volwassenen met het metabool syndroom nam het ervaren energieniveau in de Restorative Yoga-groep significant toe ten opzichte van de controlegroep (p < 0,009).

Cohen BE, Chang AA, Grady D, Kanaya AM

Metabolic Syndrome and Related Disorders, 2008 · doi:10.1089/met.2008.0016

Lees de studie
Pre-post studie (zonder controlegroep)

Vijfentwintig geneeskundestudenten deden zes weken wekelijks Restorative Yoga. Daarna voelden ze zich significant meer ontspannen (p = 0,002) en beter over zichzelf (p = 0,046). Let op: dit was een kleine studie zonder controlegroep; de overige welzijnsvragen lieten wel een positieve trend zien, maar geen significant verschil.

Thompson C, Meller J, Naqvi M, Adesanya O, Vasylyeva TL

Journal of Education and Health Promotion, 2023 · doi:10.4103/jehp.jehp_1027_22

Lees de studie
Fysiologische crossover-studie · Iyengar yoga (verwante herstellende stijl)

Tijdens een sessie ondersteunende Iyengar yoga — een rustige, met props ondersteunde stijl die nauw verwant is aan Restorative Yoga — was de hartslagvariabiliteit van ervaren beoefenaars significant hoger dan bij rust of wandelen (RR-interval en SDNNi p < 0,001; rMSSD p < 0,01). Dat wijst op een sterkere parasympathische 'rust-en-herstel'-activiteit. Let op: kleine studie (11 beoefenaars) en geen gerandomiseerde trial.

Khattab K, Khattab AA, Ortak J, Richardt G, Bonnemeier H

Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2007 · doi:10.1093/ecam/nem087

Lees de studie

Qi Gong

Qi Gong bestaat uit zachte, vloeiende bewegingen en ademwerk. Dit is de best onderzochte vorm op deze pagina, met meerdere meta-analyses die tientallen gerandomiseerde studies samenvatten.

Bewezen effecten

Significant minder angst- en depressieklachten
Significant beter psychologisch welbevinden
Significant betere kwaliteit van leven en slaap
Significant lagere bloeddruk en rusthartslag
Significant betere balans, flexibiliteit en spierkracht

De onderzoeken

Meta-analyse

Deze systematische review en meta-analyse vond dat Qi Gong bij mensen met een chronische aandoening significant minder depressieve klachten (SMD −0,29), minder angst (SMD −0,37) en een beter psychologisch welbevinden (SMD −0,58) gaf dan de gebruikelijke zorg.

Wang F, Man JKM, Lee EKO, Wu T, Benson H, Fricchione GL, Wang W, Yeung A

Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013 · doi:10.1155/2013/152738

Lees de studie
Meta-analyse · 19 RCT's, 1.535 deelnemers

Een meta-analyse van 19 gerandomiseerde studies (1.535 deelnemers) naar Baduanjin Qi Gong vond significante verbeteringen in kwaliteit van leven (SMD −0,75), slaapkwaliteit (−0,55), balans (−0,94), flexibiliteit (−0,66) en spierkracht (−0,69), plus een significant lagere systolische (−0,60) en diastolische bloeddruk (−0,46) en rusthartslag (−0,87).

Zou L, Sasaki JE, Wang H, Xiao Z, Fang Q, Zhang M

Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2017 · doi:10.1155/2017/4548706

Lees de studie

Klankbeleving

Bij een klankbeleving werken de trillingen van Tibetaanse klankschalen door in het lichaam. Het onderzoek kijkt naar spanning, angst en het effect op het zenuwstelsel.

Bewezen effecten

Significant minder angst en spanning
Meetbaar diepere ontspanning van het zenuwstelsel (hogere hartslagvariabiliteit)
Significant minder boosheid, vermoeidheid en somberheid
Significant groter gevoel van welbevinden

De onderzoeken

Gerandomiseerde studie (RCT)

In deze gerandomiseerde studie (50 deelnemers) gaf één sessie met Tibetaanse klankschalen significant minder angst dan de controlegroep (p = 0,001), en een meetbaar diepere ontspanning van het zenuwstelsel: een hogere hartslagvariabiliteit (parasympathische activatie, p = 0,002) en veranderingen in het EEG die wijzen op minder waakzaamheid.

Rio-Alamos C, Montefusco-Siegmund R, Cañete T, Sotomayor J, Fernandez-Teruel A

European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 2023 · doi:10.3390/ejihpe13020024

Lees de studie
Observationele studie

Na een klankmeditatie met onder meer klankschalen rapporteerden 62 deelnemers significant minder spanning, boosheid, vermoeidheid, somberheid en angst (allen p < 0,001–0,002) en een groter gevoel van spiritueel welbevinden (p < 0,001). Let op: dit was een observationele studie zonder controlegroep, dus minder sterk bewijs dan een gerandomiseerde studie.

Goldsby TL, Goldsby ME, McWalters M, Mills PJ

Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine, 2016 · doi:10.1177/2156587216668109

Lees de studie

Eerlijk over het onderzoek

We laten hierboven alleen de statistisch significante, positieve uitkomsten zien. Dat betekent niet dat elk effect voor iedereen even sterk geldt: veel studies zijn relatief klein, kijken naar een specifieke groep (bijvoorbeeld mensen met een chronische aandoening) of meten een kort tijdsbestek. Bij meerdere onderzoeken merken de auteurs zelf op dat grotere en langere studies nodig zijn.

Yoga, Qi Gong en klankbeleving zijn een waardevolle aanvulling op een gezonde leefstijl, maar geen vervanging van medische behandeling. Heb je gezondheidsklachten? Overleg dan met je huisarts, fysiotherapeut of behandelend arts of deelname geschikt voor je is.